Ο Άθλος της Εφηβείας: Η Οικογένεια

    

     Η εφηβεία είναι η μεταβατική περίοδος από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή, από τον κόσμο των παιδιών, στον κόσμο των μεγάλων. Είναι η πιο κρίσιμη στιγμή του ατόμου όπου καλείται να ανταποκριθεί σε ένα πλήθος υποχρεώσεων τις οποίες τρέμει, θεωρώντας αυτές ακατόρθωτες και αδιαπέραστες να βγουν εις πέρας. Διαρκεί από την ηλικία των 10-11 μέχρι των 15-17 ετών για τα κορίτσια ενώ για τα αγόρια από την ηλικία των 11-12 μέχρι των 16-17 ετών. Κατά την περίοδο αυτήν παρατηρούνται διάφορες σωματικές, ψυχολογικές, ορμονικές  αλλαγές αλλά και αλλαγές στην νοητική ικανότητα του παιδιού. Είναι ένα ηφαίστειο, θα έλεγε κανείς, το οποίο ήταν ανενεργό μέχρι εκείνη την στιγμή στο σώμα του ατόμου, και όταν φτάσει στις προαναφερθούσες ηλικίες, γίνεται ενεργό και συχνά-πυκνά δημιουργούνται εκρήξεις που άλλοτε σβήνονται, και είναι μικρές, και που άλλοτε είναι μεγάλες, και προκαλούνται πυρκαγιές.

     Καταρχάς, η εφηβεία, περιπλέκει γύρω της διάφορες καταστάσεις και συγκυρίες της καθημερινότητας. Η εφηβεία γενικά είναι μια αφηρημένη, απροσδιόριστη και ανέγγιχτη έννοια από πολλές πλευρές. Εντούτοις,  είναι γλυκιά, όταν την γευθείς, αλλά θέλει ειδική προσοχή, να μην οδηγηθείς σε λάθος κατευθύνσεις και μονοπάτια δύσβατα και σε αχαρτογράφητες θάλασσες.

    Προσωπικά, η εφηβεία μοιάζει σαν ένα κρεμμύδι, έχει τον πυρήνα, το κέντρο, και περιβάλλεται από τις φλούδες οι οποίες προστατεύουν τον πυρήνα και βοηθούν στην καλή λειτουργία του. Αλλά, στην εφηβεία όλα εξαρτώνται από το κέντρο, από τον πυρήνα που είναι η οικογένεια του ατόμου και ύστερα είναι η κοινωνία και οι διαφορές συναναστροφές. Η οικογένεια φέρνει στον κόσμο το παιδί και αφού μεγαλώσει και έχει λάβει τις πρώτες γνώσεις από το σπίτι, έπειτα δίνει την σκυτάλη στους φορείς αγωγής που είναι το σχολείο, η εκπαίδευση. Στην σημερινή εποχή, όλοι κατηγορούν το «σύστημα» και όχι τους εαυτούς τους για την κατάντια της κοινωνίας και την ένδεια σε όλα τα επίπεδα που είναι το κύριο χαρακτηριστικό των νέων ατόμων, εφήβων αλλά και νέων παιδιών, οι οποίοι μαθαίνουν και αρέσκονται σε αυτό το καλούπι . Η οικογένεια φέρει ευθύνη για ό,τι συμβαίνει σε όλους τους τομείς. Όλα ξεκινούν από την επαφή των γονέων με τα παιδιά. Όχι αν είναι καλοί ή κακοί γονείς αλλά αν τα νοιάζονται για το καλό τους ακόμα και αν αυτό στεναχωρεί τα παιδιά αλλά είναι για παιδαγωγικούς λόγους. Να είναι δίπλα τους σε κάθε βήμα και να τους στηρίζουν. Προσοχή, να τους στηρίζουν σε καλές πράξεις και όχι σε καταλήψεις δημοσίων κτηρίων και φθορά ξένης περιουσίας και στην εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς, επειδή θέλουν να εκφραστούν, όπως υποστηρίζουν  κάτι ανεπιτήδευτοι γονείς, οι οποίοι αδιαφορούν παντελώς για τα παιδιά τους και τα θεωρούν βάρος. Και προκειμένου να μην τους ενοχλούν τα παιδιά, οι γονείς τους  κάνουν όλα τα χατίρια και καθίστανται κακομαθημένα και οκνηρά . Ακόμα, δεν έχουν βγει από το αβγό τους έχουν μάθει να αυθαδιάζουν και να αντιμιλάνε με θράσος, να κοροϊδεύουν τον καθηγητή και την διευθύντρια στο σχολείο, να χωρίζονται σε διάφορες παρατάξεις και να προβαίνουν ακόμα και στην βία. Πρέπει  να μπει ένα τέλος, να σταματήσουν οι ρατσισμοί ,οι τραμπουκισμοί ,οι εξυπνάδες κάποιων «μικρών φιλοσόφων » που έχουν για όλα άποψη και γνώμη να πουν. Αναρωτηθήκατε ποτέ, τι έχουν περάσει αυτά τα παιδιά και τι δεν έχουν βιώσει σε σχέση με εσάς(;), που θεωρείτε τον εαυτό σας φυσιολογικό παιδί και έξυπνο, ενώ την ίδια στιγμή δεν ξέρετε τι γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα και το Πάσχα; Και που κοροϊδεύετε από πίσω, αυτούς που για χάρη σας κάνουν χαζομάρες, ώστε να γελάτε όλοι;

   Σπάνια θα βρεις σε αυτόν τον κόσμο άτομα τα οποία θα σου ξετυλίξουν την ιστορία του παρελθόντος τους και των παιδικών τους χρόνων χωρίς να ντρέπονται και να φοβούνται «τις συνέπειες». Αυτά τα παιδιά μπορεί να είναι λίγα αλλά έχουν ζήσει την ζωή με το κουτάλι, δεν φοβούνται. Θα τους λέγαμε σκληροπυρηνικούς αλλά είναι το πασπαρτού σε όλα, αυτά τα σπάνια παιδιά.      Είναι δύσκολο και ψυχοφθόρο να μπεις στην διαδικασία να βρεις και να αναζητήσεις το πρόβλημα του συμμαθητή σου. Τον βλέπεις, τα πρωινά μόλις έρχεται από το σπίτι στο σχολείο, τσαντισμένος και  κάθε μέρα  ανεβοκατεβάζει τα θεία και τις εικόνες, λες και του φταίνε που δεν βλέπει μπροστά του, έχοντας βάλει παρωπίδες. Και εμείς οι λεγόμενοι χριστιανοί, φοβόμαστε και πανικοβαλλόμαστε και αρχίζουν οι αμφιβολίες,  “θα με πάρει και εμένα η μπάλα”, “να του κάνω παρέα”, “να μην του κάνω”, “να γίνω σαν αυτόν” κτλ.. Ντρεπόμαστε να του πούμε σταματά, ντρεπόμαστε να μιλήσουμε για τον Χριστό, φοβόμαστε μήπως μας απομονώσουν οι φίλοι μας αν πάμε να πούμε κάτι για την  ορθοδοξία. Γιατί, άραγε; Υπάρχει λύση;

   Και βέβαια υπάρχει λύση. Η λύση είναι να τον προσέγγισουμε. Μα θα πείτε είναι δύσκολο, όλοι τον φοβούνται και τι θα του πω.  Αρχικά, το πρόβλημα είναι της οικογένειας και όχι δικό σας αλλά δυσχερένει την ομαλή λειτουργία της τάξης και δημιουργεί εντάσεις. Αν είναι χωρισμένοι οι γονείς, καλύτερα να μην κάνανε παιδί καν. Το παιδί έχει βιολογική ανάγκη και από τους δύο γονείς να τους βλέπει μαζί.

   Ένα παιδί χωρισμένης οικογένειας, τι δώρο μπορεί να ζήτησε για τα Χριστούγεννα; Να δειπνήσουν οι χωρισμένοι γονείς μαζί με το παιδί σε ένα κοινό τραπέζι και να περάσουν μαζί μια μέρα γιορτής. Μια τόση απλή ευχή που πραγματοποιήθηκε και όμως αυτό το παιδί είναι ακμαίο και δυνατό πλέον, μπορεί να σταθεί σε όλες τις δυσκολίες και να πει ένα δόξα τω θεώ και ένα ευχαριστώ. Εμείς τους γονείς μας πόσο καιρό έχουμε να τους πούμε κάτι τέτοιο. Και δεν ξέρω αν το είπαμε ποτέ. Πόσο  αναγκαίο είναι η οικογένεια να συζητάει μαζί στο τραπέζι, να τρώνε μαζί, να παίζουν μαζί και να αναπτύσσουν τις δεξιότητες τους. Η οικογένεια πρέπει να παρέχει αυτήν την ευκαιρία καθημερινά ώστε να αναπτυχθούν «υγιή» παιδιά. Άραγε, αν μαζευόμασταν όλοι στο καθημερινό τραπέζι του μεσημεριανού και του βραδινού, ξέρετε πόσα προβλήματα θα είχαν λυθεί. Θέλετε πάρετε τον διάλογο, την δημοκρατία, τον αλληλοσεβασμό, την ευγενή άμιλλα, το ομαδικό πνεύμα και πόσα άλλα.

  Ένα άλλο περιστατικό που έλαβε μέρος στο Ηράκλειο της Κρήτης ,ήταν  μια οικογένεια η όποια είχε κάτσει σε ένα εστιατόριο για να φάνε. Τέσσερα άτομα ο μπαμπάς, η μαμά, ο γιος και η κόρη, και οι τέσσερις με τα κινητά. Έρχεται ο σερβιτόρος να πάρει παραγγελία και κανένας δεν μιλούσε και ούτε ακουγόταν ψίθυρος, μια τρομαχτική σιγή. Ξαφνικά ο πατέρας έδωσε την παραγγελία στον σερβιτόρο, οι παραγγελίες ήρθαν μετά από μια ώρα και όμως κανένα άτομο της οικογένειας δεν μίλησε με το άλλο. Μια νεκρική ησυχία ήταν απλωμένη. Τι συνέβαινε; Τα παιδιά και οι γονείς ήταν με ένα κινητό στο χέρι, τις παραγγελίες τις έδωσαν σε μήνυμα στον πατέρα και μέχρι που να έρθουν τα φαγητά, κεφάλι δεν σήκωσαν από τις οθόνες. Ποια εντύπωση σας δημιουργεί αυτή η εικόνα οικογένειάς;  Κι  όμως αν ρίξει κάνεις μια ματιά στις καφετέριες και στα πάρκα, το 85% των παιδιών που θα δει θα είναι με ένα κινητό στο χέρι, καθόλου δεν θα μιλάνε αλλά θα παίζουν video games. Κατά τα άλλα αυτά βγήκαν από το σπίτι για να ξεσκάσουν ή για να πουν στους γονείς ότι βγήκα βόλτα με την παρέα, από την στιγμή που δεν έχει νιώσει τι είναι παρέα και τι εστί φιλιά. Αν κόψεις το ίντερνετ ξαφνικά, το 90 % των παιδιών θα είναι κλαμένα και θα παρατηρήσεις πως το χαμόγελο και οι αταξίες τους εξαφανίστηκαν .

  Ένα ρητό λέει την οικογένεια και τους συγγενείς δεν τους επιλέγεις εσύ. Σου τους δώσανε. Οπότε, πορεύεσαι με αυτούς είτε σου αρέσει είτε όχι. Και όσο περίεργη και αν είναι η οικογένεια πάντα υπάρχει τρόπος επιβίωσης. Αν δει κανείς σε τι κόσμο ζούμε, θα καταλάβει πόσο σημαντική είναι η οικογένεια του και η συνδρομή των υγειών ανθρώπινων σχέσεων που καλείται να αναπτύξει μέσα στο ευρύ κοινωνικό  περιβάλλον. Οι συγκυρίες μέσα σε μια οικογένεια είναι διαφορετικές για τον καθένα και αυτό είναι το ωραίο. Όπως τα φρούτα δεν είναι ένα και δύο αλλά άπειρα και υπάρχουν διάφορες ποικιλίες αλλά και φρούτα που δεν έχουμε δοκιμάσει. Είναι ένα πρίσμα που όσο αρνητικά και αν έχει πρέπει να το δεις από την θετική πλευρά. Αν επιμένεις, όπως κάποιοι, πως η ζωή είναι άδικη με εσένα  και πως ο Θεός σε εκδικείται, και πως δεν έπρεπε να έρθεις στην γη, και άλλες πολλές τέτοιες ηλίθιες τέτοιου τύπου απόψεις, και να σε λένε ότι ζεις, από την υπερηφάνεια σου και το μίσος σου αλλά και από την αχαριστία σου, δεν θα ήξερες ότι ζεις. Οπότε αφήστε τις χαζομάρες μερικοί και μερικές και ας προσγειωθείτε λίγο στον κόσμο. Το πρόβλημα είναι στην οπτική γωνία. Πρέπει να μάθετε να τα βλέπετε και από τις δύο πλευρές τα θέματα. Είστε σαν ένα δέντρο, το δέντρο το στηρίζουν τα δοκάρια ώστε να μεγαλώσει, εσείς όμως δεν θέλετε ή μάλλον θέλετε αλλά τα πετάτε μόλις λίγο μεγαλώσετε. Όταν αφαιρείς τα δοκάρια από ένα δέντρο θα πέσει σαν φύλο. Έτσι και εσείς, αν συνεχίσετε με τον ίδιο τρόπο σκέψης.

      Είναι δύσκολο ο έφηβος να εκμυστηρευτεί προβληματισμούς και σκέψης στην οικογένεια και να ρωτήσει αλλά και να πάρει απαντήσεις σε θέματα που πρέπει να είσαι ενήλικας. Έχουν απαιτήσεις από εσένα και σε θεωρούν μηχανή παραγωγής φρέσκια και προσπαθούν να σε ξεζουμίσουν  «για το καλό σου « ,είναι η πιο συνηθισμένη φράση. Τα παιδιά είναι δυσαρεστημένα γιατί δεν αντέχουν, νομίζουν πως θα εκραγούν και δεν θα φέρουν εις πέρας την αποστολή να εισαχθούν στο πανεπιστήμιο πρώτοι λες και 50^οι να μπουν χάλασε ο κόσμος. Όλη αυτή η αγωνία ,τζάμπα γίνεται, μόνο πιέζουν τα παιδιά και αυτά αντιδρούν και προβαίνουν σε διάφορες παρανομίες και συμπεριφορές. Αλλά, όλοι οι άλλοι φταίνε εκτός από τους γονείς. Οι γονείς έχουν ασυλία. Ναι, πιέζουν τα παιδιά και τα έχουν βάλει στον πρωταθλητισμό ήδη από την γ γυμνασίου. Λες και αν περάσεις την β’ χρονιά στο πανεπιστήμιο, στην σχολή που θες χάλασε ο κόσμος.

       Και μετά τα αντικαταθλιπτικά, τα τσιγάρα και τα ναρκωτικά πάνε και έρχονται. Και λέμε φταίνε οι έμποροι. Αυτοί δεν φταίνε, αυτοί το ψωμί τους βγάζουν. Αλλά, τα παιδιά μας τους ενισχύουν. Εμείς, οι ίδιοι τους οδηγούμε σε αυτά ως γονείς έπρεπε να ήμασταν πιο στοργικοί και να βοηθούσαμε το παιδί να μας εμπιστεύεται. Χρειάζεται να του εμπνέουν αγάπη, φροντίδα, νοοθεσία και σύνεση ώστε και το παιδί να μάθει με αυτά και να τα εφαρμόζει χωρίς να επηρεάζεται από εξωτερικούς παράγοντες όπως είναι οι φίλοι, οι παρέες κτλ.

     Επίσης, τα παιδιά άθελά τους αλλά και θελητά μιμούνται τους γονείς τους σε ότι κάνουν είτε καλό είτε κακό. Υπάρχουν καθημερινά παραδείγματα. Εγώ θα αναφέρω λίγα. Υπάρχουν άτομα που ο πατέρας τους δεν είναι και τόσο της εκκλησίας σε σχέση με την μητέρα τους, ο πατέρας του να βρίζει συνέχεια παντού και η μητέρα να μην μιλάει, να γυρίζει από την δουλειά ο πατέρας και για το παραμικρό να διαπληκτίζεται, να μαλώνει, να φωνάζει στην μητέρα, ο πατέρας να μπεκρωπινει όλη μέρα και να γυρνάει το βράδυ σπίτι τύφλα και να χτυπάει την γυναίκα και το παιδί του, ο πατέρας να σηκώνεται από τα χαράματα να πάει στην δουλειά και να γυρνάει το βράδυ αργά σπίτι, με αποτέλεσμα να μην βλέπει το παιδί του. Και πόσες άλλες περιπτώσεις υπάρχουν και υποπεριπτώσεις. Παρόλα αυτά, αν θέλει κανείς να αγιάσει και να επιβιώσει και να βγει ένας σωστός άνθρωπος ευσυνείδητος, χαρακτηριζόμενος από δημοκρατικές αξίες και ο οποίος ακολουθεί τα πιστεύω του αλλά δέχεται και την αντίθετη γνώμη, συζητάει και βρίσκει ποια υπερισχύει και αναλόγως επιμένει ή υποχωρεί. Καλή διάθεση να υπάρχει εκ μέρους του παιδιού και όλα θα πάνε καλά. Τα παιδιά τα οποία έχουν  βιώσει και βιώνουν τις παραπάνω περιπτώσεις έχουν δύο επιλογές. Ή θα ακολουθήσουν αυτό που συμβαίνει μέσα στην οικογένεια, θα το καλλιεργήσουν και θα εκφράζονται και αυτά έτσι. Ή θα επιλέξουν τον δύσκολο δρόμο, παλεύοντας με τον ίδιο τους τον εαυτό δηλώνοντας πως θέλουν να γίνουν καλύτεροι άνθρωποι και να βάλλουν μυαλό στους γονείς τους. Και τους βλέπεις να είναι λίγο περίεργοι στην συμπεριφορά τους από την μία σου μιλάνε για τον Θεό αλλά από την άλλη αν βρεθούν σε δύσκολη κατάσταση  όπου κάποιος κινδυνεύει, χρησιμοποιούν όλες τις εκφράσεις και τα μέσα ώστε να διαφύγουν. Είναι δύσκολο κάνεις να ανήκει σε αυτά τα παιδιά. Επειδή, αυτά τα παιδιά ανήκουν στα σπάνια παιδιά που έχουν προαναφερθεί.

    Είναι στο χέρι του έφηβου πως θα χειριστεί την κατάσταση. Κάνε για τον έφηβο χώρο στην καρδιά σου και άφησε τον να σου ξετυλίξει το παρελθόν του για να καταλάβεις για ποιο λόγο συμβαίνουν όλα αυτά σε αυτόν τον κόσμο.